Matematik Neden Sevilmez?

Yıllarca verdiğim matematik derslerinde öğrencilerimden en sık duyduğum sorulardan biri “Bu ne işimize yarayacak hocam?” oldu.

Bu soruya matematiğin günlük hayattaki yerini anlatan birçok cevap verebiliriz. Ancak yıllar içerisinde şunu gözlemledim: Bir öğrenci matematiği yapamayacağına inanmaya başladığında, matematiğin neden önemli olduğunu anlatmak her zaman yeterli olmuyor.

Çünkü sorun bazen matematiğin gereksiz olduğunu düşünmekten çok, “Ben matematik yapamıyorum” düşüncesinin yerleşmesiyle başlıyor.

Çocuklar Matematiği Neden Sevmez?

Matematiği sevmeyen her öğrencinin aynı nedenle zorlandığını söylemek mümkün değildir. Bazı öğrenciler konuları anlamakta zorlanırken bazıları geçmişte yaşadığı başarısızlıklar nedeniyle matematikten uzaklaşabilir.

Matematiğe karşı isteksizlik oluşmasında;

• Temel matematik bilgilerindeki eksiklikler,
• Üst üste yaşanan başarısızlık deneyimleri,
• “Ben matematik yapamam” düşüncesi,
• Matematik dersinde yaşanan kaygı,
• Konuların öğrencinin hazır oluş düzeyinden daha hızlı ilerlemesi,
• Sürekli başka öğrencilerle karşılaştırılmak,
• Hata yapmaktan korkmak

gibi birçok etken rol oynayabilir.

“Ben Matematik Yapamıyorum” Düşüncesi Nasıl Oluşur?

Bir öğrenci birkaç konuyu anlamadığında başlangıçta yalnızca belirli soruları yapamaz. Fakat eksikler arttıkça yeni konuları anlamak da zorlaşabilir.

Öğrenci çalışmasına rağmen soruları çözemediğinde zaman içerisinde sorunu belirli bir konuya değil, kendi yeteneğine bağlamaya başlayabilir:

Öğrencinin matematiğe karşı isteksizliğini anlamaya çalışırken yalnızca çalışma süresine değil, hangi noktadan itibaren zorlanmaya başladığına bakmak bu nedenle önemlidir.

Matematiğin “Zincir Özelliği” Nedir?

Matematik öğretmenliği yaptığım yıllarda öğrencilerin yaşadığı bu durumu anlatmak için kullandığım bir benzetme vardı. Ben buna “Matematiğin Zincir Özelliği” diyorum.

Matematiği bir zincir gibi düşünelim. Zincirin halkaları birbirine bağlıdır. Matematikte de birçok yeni konu, daha önce öğrenilmiş temel bilgilerin üzerine kurulur.

Zincirin önceki halkalarından biri zayıf olduğunda öğrenci sonraki konuyu öğrenirken daha fazla zorlanabilir.

Matematikte Temel Eksikliği Neden Önemlidir?

Örneğin doğal sayılarda çarpma ve bölme işlemlerini yeterince öğrenememiş bir öğrenciye üslü veya köklü ifadelerde çarpma ve bölme öğretmeye çalıştığımızı düşünelim.

Öğrenci yeni konuyu anlamaya çalışırken aynı zamanda önceki konulardaki eksikleriyle de uğraşmak zorunda kalacaktır. Bu durum öğrenmeyi daha yorucu hale getirebilir.

Matematikte Eksik Konu Nasıl Bulunur?

Öğrenci bir konuda zorlandığında çözüm her zaman aynı konuyu daha fazla tekrar etmek olmayabilir. Öncelikle güçlüğün nerede başladığını anlamaya çalışmak gerekir.

Örneğin şu sorular sorulabilir:

• Öğrenci hangi işlem basamağında zorlanıyor?
• Bu konuyu öğrenebilmek için hangi önceki bilgileri bilmesi gerekiyor?
• Temel işlemlerde eksiklik var mı?
• Soruyu anlıyor ancak işlemi mi yapamıyor?
• İşlemi biliyor ancak problem içerisinde kullanmakta mı zorlanıyor?
• Dikkatsizlik nedeniyle bildiği işlemlerde hata mı yapıyor?

Bu ayrımlar öğrencinin yalnızca “matematikte kötü” olduğunu söylemekten çok daha fazla bilgi verir.

Matematiği Sevmeyen Çocuğa Nasıl Yaklaşılmalı?

Çocuğa sürekli daha fazla soru çözdürmek veya “Biraz çalışsan yaparsın” demek her durumda yeterli olmayabilir. Öncelikle çocuğun matematikle ilgili yaşadığı deneyimi anlamaya çalışmak gerekir.

Ebeveynler;

• Çocuğu başka öğrencilerle karşılaştırmaktan kaçınabilir.
• Yanlış cevap verdiğinde küçümseyici ifadeler kullanmayabilir.
• Yalnızca sonuca değil, çözüm sürecine de odaklanabilir.
• Çocuğun hangi konularda zorlandığını öğretmeniyle birlikte değerlendirebilir.
• Büyük hedefler yerine küçük ve ulaşılabilir öğrenme hedefleri oluşturabilir.
• Çocuğun doğru yaptığı adımları fark edebilir.

Matematik Sevgisi Başarıyla İlişkili Olabilir mi?

Öğrenciler genellikle yapabildiklerini hissettikleri alanlarda daha istekli olabilirler. Sürekli başarısızlık yaşanan bir ders ise zaman içerisinde kaygı ve kaçınmayla ilişkilendirilebilir.

Bu nedenle amaç çocuğa sürekli “Matematiği sevmelisin” demek yerine, anlayabildiği ve ilerleyebildiği öğrenme deneyimleri oluşturmak olmalıdır.

Matematikte Zorlanmak Öğrenme Güçlüğü Anlamına Gelir mi?

Hayır. Matematikte zorlanan veya matematik dersini sevmeyen her çocukta öğrenme güçlüğü bulunduğu söylenemez.

Ancak çocuğun sayı kavramlarını anlamada, temel işlemleri öğrenmede veya matematiksel bilgileri kullanmada uzun süredir devam eden belirgin güçlükleri varsa daha ayrıntılı değerlendirme düşünülebilir.

Bu konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız Matematik Öğrenme Güçlüğü: Tanı, Belirtiler ve Çözüm Yolları yazımızı inceleyebilirsiniz.

Matematik Neden Sevilmez? Sık Sorulan Sorular

Çocuğum matematikten neden nefret ediyor?

Bunun tek bir nedeni olmayabilir. Temel bilgi eksiklikleri, sürekli başarısızlık yaşamak, matematik kaygısı, hata yapma korkusu veya “Ben matematik yapamam” düşüncesi çocuğun derse karşı olumsuz tutum geliştirmesine katkıda bulunabilir.

Matematiği sevmeyen çocuk başarılı olabilir mi?

Matematiği sevmemek tek başına çocuğun matematik öğrenemeyeceği anlamına gelmez. Öğrencinin hangi konularda zorlandığının belirlenmesi ve uygun öğrenme desteğinin sağlanması önemlidir.

Matematiği sevdirmek için ne yapılabilir?

Çocuğu zorlamak yerine eksik olduğu temel konuları belirlemek, seviyesine uygun çalışmalar yapmak, ilerlemeyi görünür hale getirmek ve hata yapmasına izin veren bir öğrenme ortamı oluşturmak yardımcı olabilir.

Matematikte temel eksikliği nasıl anlaşılır?

Öğrencinin yeni konularda yaptığı hataların hangi önceki bilgi veya işlem basamağına dayandığı incelenebilir. Sürekli aynı noktada hata yapması önceki öğrenmelerin yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.

Matematiği sevmemek diskalkuli belirtisi midir?

Hayır. Matematiği sevmemek tek başına diskalkuli belirtisi değildir. Matematik öğrenme güçlüğünün değerlendirilmesi çok daha kapsamlıdır ve yalnızca çocuğun derse karşı tutumuna göre karar verilmez.