SCL-90 Nedir? SCL-90-R Testi Ne İçin Kullanılır?

SCL-90-R (Symptom Checklist-90-Revised), kişinin son dönemde yaşadığı çeşitli psikolojik belirtilerin düzeyini değerlendirmek amacıyla kullanılan 90 maddelik bir belirti tarama ölçeğidir.

Ölçek; kaygı, depresif belirtiler, kişilerarası hassasiyet, obsesif-kompulsif belirtiler ve somatik yakınmalar gibi farklı alanlarda kişinin bildirdiği belirtiler hakkında genel bir değerlendirme yapılmasına yardımcı olur.

SCL-90-R'nin önemli özelliği, tek bir psikolojik duruma odaklanmak yerine farklı belirti alanlarını birlikte değerlendirmesidir.

SCL-90-R Ne İçin Kullanılır?

SCL-90-R, kişinin farklı alanlarda yaşadığı psikolojik belirtileri sistematik biçimde değerlendirmeye yardımcı olan bir öz bildirim ölçeğidir.

Ölçek özellikle kişinin son dönemde yaşadığı belirtilerin hangi alanlarda yoğunlaştığını anlamaya yardımcı olabilir.

Ancak test sonucunda belirli bir alandaki puanın yüksek olması, kişinin doğrudan o psikolojik bozukluğa sahip olduğu anlamına gelmez. Sonuçların kişinin yaşam koşulları, yaşadığı güçlükler ve diğer değerlendirme bilgileriyle birlikte ele alınması gerekir.

SCL-90-R Kaç Sorudan Oluşur?

SCL-90-R toplam 90 maddeden oluşur. Kişiden her maddede belirtilen durumun kendisini ne ölçüde rahatsız ettiğini derecelendirmesi istenir.

Maddeler 0 ile 4 arasında puanlanır. Böylece farklı belirti alanları ve genel belirti düzeyi hakkında puanlar elde edilir.

SCL-90-R Hangi Alanları Değerlendirir?

SCL-90-R dokuz temel belirti boyutunu değerlendirir:

• Somatizasyon
• Obsesif-kompulsif belirtiler
• Kişilerarası hassasiyet
• Depresyon
• Anksiyete
• Hostilite
• Fobik anksiyete
• Paranoid düşünceler
• Psikotizm

Bu başlıklar ölçeğin değerlendirme boyutlarını ifade eder. Bir boyutta yüksek puan elde edilmesi tek başına o isimde bir ruhsal bozukluk tanısı konulduğu anlamına gelmez.

SCL-90-R Alt Boyutları Ne Anlama Gelir?

Somatizasyon

Bedensel işlevlerle ilişkili çeşitli yakınmaların ve kişinin bunlardan ne ölçüde rahatsız olduğunun değerlendirilmesine yönelik maddeleri içerir.

Obsesif-Kompulsif Belirtiler

Tekrarlayıcı düşünceler, kontrol etmekte zorlanılan zihinsel süreçler ve bazı tekrarlayıcı davranışlarla ilişkili belirtileri değerlendiren maddeleri kapsar.

Kişilerarası Hassasiyet

Kişinin sosyal ilişkilerde kendisini yetersiz hissetmesi, başkalarıyla karşılaştırması veya kişilerarası ilişkilerde yaşadığı hassasiyetlerle ilişkili maddeleri içerir.

Depresyon

İsteksizlik, ilgi kaybı, umutsuzluk ve depresif duygu durumuyla ilişkili belirtilerin değerlendirilmesine yönelik maddeleri kapsar.

Anksiyete

Kaygı, gerginlik, huzursuzluk ve korkuyla ilişkili belirtileri değerlendiren maddeleri içerir.

Hostilite

Öfke, irritabilite ve düşmanca duygu veya davranışlarla ilişkili belirtileri değerlendiren maddelerden oluşur.

Fobik Anksiyete

Belirli kişi, yer, nesne veya durumlara yönelik yoğun korku ve kaçınmayla ilişkili belirtileri kapsar.

Paranoid Düşünceler

Şüphecilik, güvensizlik ve paranoid düşünce özellikleriyle ilişkili maddelerin yer aldığı boyuttur.

Psikotizm

Kişilerarası yabancılaşmadan daha sıra dışı düşünce ve deneyimlere kadar uzanan çeşitli belirtilerin değerlendirildiği boyuttur.

SCL-90-R Nasıl Uygulanır?

SCL-90-R bir öz bildirim ölçeğidir. Kişi, ölçekte bulunan 90 maddeyi kendi yaşantısına göre yanıtlar.

Uygulama sonrasında elde edilen puanlar değerlendirilerek kişinin hangi belirti alanlarında daha fazla zorlanma bildirdiği incelenebilir.

Sonuçların yalnızca toplam puana bakılarak yorumlanması yerine kişinin görüşme sırasında verdiği bilgiler ve yaşadığı güçlüklerle birlikte değerlendirilmesi daha anlamlıdır.

SCL-90-R Sonucu Nasıl Değerlendirilir?

SCL-90-R'de dokuz belirti boyutunun yanı sıra kişinin genel belirti düzeyi hakkında bilgi veren genel göstergeler de bulunur.

Bu puanlar kişinin bildirdiği belirtilerin yaygınlığı ve yoğunluğu hakkında bilgi sağlayabilir. Ancak test sonucunun tek başına “kişide şu rahatsızlık vardır” şeklinde yorumlanması doğru değildir.

SCL-90-R Bir Zekâ Testi midir?

Hayır. SCL-90-R bir zekâ testi değildir. Bilişsel kapasiteyi veya IQ düzeyini ölçmek amacıyla kullanılmaz.

Zekâ değerlendirmesinde kullanılan testler ile psikolojik belirti tarama ölçekleri farklı amaçlara ve değerlendirme yöntemlerine sahiptir.

SCL-90-R Kişilik Testi midir?

SCL-90-R temel olarak bir kişilik testi değil, psikolojik belirti tarama ölçeğidir. Kişilik özelliklerini kapsamlı biçimde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş kişilik envanterlerinden farklıdır.

SCL-90-R Tanı Koyar mı?

Hayır. SCL-90-R'nin tek başına kullanılmasıyla depresyon, anksiyete bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk veya başka bir ruhsal bozukluk tanısı konulamaz.

Ruhsal bozuklukların tanısı sağlık alanındaki uygun profesyoneller tarafından yapılan kapsamlı değerlendirmeye dayanır. Bir test veya ölçeğin sonucu bu değerlendirmenin yerine geçmez.

SCL-90-R ile OKB Değerlendirilebilir mi?

SCL-90-R içerisinde obsesif-kompulsif belirtilere ilişkin bir alt boyut bulunmaktadır. Ancak bu alt boyuttaki puan tek başına Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanısı anlamına gelmez.

OKB'nin ne olduğu, obsesyon ve kompulsiyonların nasıl ortaya çıkabileceği hakkında ayrıntılı bilgi için Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir? yazımızı inceleyebilirsiniz.

SCL-90-R ile Depresyon Değerlendirilebilir mi?

Ölçekte depresif belirtilere ilişkin bir alt boyut bulunur. Buradan elde edilen sonuç kişinin bildirdiği depresif belirtiler hakkında bilgi sağlayabilir ancak tek başına depresyon tanısı koymaz.

Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için Depresyon Belirtileri rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Psikolojik Destek Ne Zaman Düşünülebilir?

Bir test sonucundan bağımsız olarak kaygı, tekrarlayıcı düşünceler, yoğun stres, mutsuzluk veya günlük yaşamı etkileyen başka güçlükler uzun süredir devam ediyorsa profesyonel destek düşünülebilir.

Bu konuda daha ayrıntılı bilgi için Psikoloğa Ne Zaman Gidilmeli? yazımızı okuyabilirsiniz.

İstanbul'daki bireysel danışmanlık çalışmalarımız ve görüşme süreci hakkında bilgi almak için İstanbul Psikolog sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

SCL-90-R kaç sorudan oluşur?

Ölçek toplam 90 maddeden oluşur.

SCL-90 ile SCL-90-R aynı mı?

SCL-90-R, ölçeğin revize edilmiş formudur. Güncel kaynaklarda ölçek çoğunlukla SCL-90-R adıyla anılmaktadır.

SCL-90-R sonucuyla tanı konur mu?

Hayır. Ölçek psikolojik belirtilerin taranmasına ve değerlendirilmesine yardımcı olur; tek başına psikiyatrik veya psikolojik tanı koymaz.

SCL-90-R online yapılabilir mi?

Ölçeğin farklı ortamlarda uygulanabilen formları bulunabilir. Ancak özellikle sonuçların anlamlandırılması gerektiğinde uygulama koşulları ve yorumlama biçimi önemlidir. İnternette bulunan otomatik sonuçların profesyonel değerlendirme yerine kullanılmaması gerekir.

SCL-90-R'de yüksek puan almak ne anlama gelir?

Belirli bir boyutta yüksek puan, kişinin o alandaki belirtileri daha yoğun bildirdiğini gösterebilir. Bu durum tek başına bir ruhsal bozukluk tanısı anlamına gelmez.