Özel Ders Almak Faydalı mı? Hangi Durumlarda Gerekli Olabilir?

Özel ders, öğrencinin belirli bir derste yaşadığı güçlüğü gidermek, eksik olduğu konuları tamamlamak veya sınavlara hazırlanmasını desteklemek amacıyla tercih edilebilir. Birebir çalışma imkânı sunması nedeniyle bazı öğrenciler için yararlı olabilir.

Ancak özel ders her akademik sorunun çözümü değildir. Çocuğun ders çalışmamasının altında motivasyon güçlüğü, dikkat sorunları, öğrenmekte zorlanma, sınav kaygısı, okulda yaşanan problemler veya aile içindeki ders çatışmaları bulunuyorsa yalnızca özel ders sayısını artırmak beklenen sonucu vermeyebilir.

Bu nedenle “Çocuğuma özel ders aldırmalı mıyım?” sorusundan önce çocuğun hangi konuda ve neden zorlandığını anlamak önemlidir.

Özel Dersin Avantajları Nelerdir?

Özel dersin sağlayabileceği katkılar öğrencinin ihtiyacına, öğretmenin yaklaşımına ve öğrencinin çalışma sürecine katılımına göre değişebilir.

1. Birebir Çalışma İmkânı Sağlar

Kalabalık bir sınıfta öğretmenin her öğrencinin ihtiyaçlarına aynı ölçüde zaman ayırması mümkün olmayabilir. Özel derste ise çalışma programı öğrencinin anlamadığı konular ve akademik ihtiyaçları dikkate alınarak düzenlenebilir.

2. Eksik Konulara Odaklanılabilir

Öğrencinin tüm müfredatı yeniden çalışması yerine özellikle zorlandığı konular üzerinde daha fazla durulabilir. Bu durum çalışma zamanının daha hedefli kullanılmasına yardımcı olabilir.

3. Öğrenci Kendi Hızında İlerleyebilir

Bazı öğrenciler bir konuyu kısa sürede öğrenirken bazı öğrencilerin daha fazla örneğe ve tekrara ihtiyacı olabilir. Birebir eğitimde çalışma hızı öğrencinin ihtiyacına göre ayarlanabilir.

4. Anında Geri Bildirim Alabilir

Öğrenci yaptığı bir hatanın nedenini öğretmeniyle doğrudan değerlendirebilir. Anlaşılmayan noktaların ders sırasında fark edilmesi ve yeniden açıklanması öğrenme sürecini destekleyebilir.

5. Sınav Hazırlığını Destekleyebilir

Sınav dönemlerinde konu eksiklerinin belirlenmesi, soru çözme pratiği yapılması ve çalışma programının düzenlenmesi açısından özel ders destekleyici olabilir.

Özel Ders Her Çocuk İçin Gerekli mi?

Hayır. Bir öğrencinin düşük not alması veya zaman zaman ders çalışmak istememesi doğrudan özel derse ihtiyacı olduğu anlamına gelmez.

Öncelikle öğrencinin neden zorlandığını belirlemek gerekir. Çocuk konuyu anlamadığı için mi çalışmak istemiyor, çalışma alışkanlığı oluşturamadığı için mi erteliyor, yoksa çalışmak istediği halde dikkatini sürdürmekte mi zorlanıyor?

Çocuk Ders Çalışmıyorsa Özel Ders Çözüm Olur mu?

Burada ders çalışmama davranışının nedeni belirleyicidir. Öğrenci belirli bir konuyu anlamadığı için dersten kaçınıyorsa birebir akademik destek faydalı olabilir.

Ancak çocuk konuyu bildiği halde derse başlamakta zorlanıyor, çalışma sırasında sürekli başka şeylerle ilgileniyor veya ders konusu aile içinde sürekli bir güç mücadelesine dönüşüyorsa sorun yalnızca akademik eksiklik olmayabilir.

Böyle bir durumda yeni özel dersler eklemekten önce çocuğun çalışma davranışını etkileyen faktörleri anlamak daha doğru bir başlangıç olabilir.

Özel Ders Ne Zaman Düşünülebilir?

Özel ders özellikle şu durumlarda değerlendirilebilir:

• Öğrencinin belirli ders veya konularda belirgin eksikleri varsa,
• Sınıf temposunu takip etmekte zorlanıyorsa,
• Kaçırdığı konuları tamamlaması gerekiyorsa,
• Sınava hazırlık sürecinde belirli alanlarda ek çalışmaya ihtiyaç duyuyorsa,
• Birebir anlatımla konuyu daha kolay kavrıyorsa,
• Çalışma programının akademik açıdan yapılandırılmasına ihtiyaç varsa.

Özel Ders Almadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Öğrencinin Gerçek İhtiyacını Belirleyin

Özel ders kararını yalnızca sınav notuna bakarak vermek yerine öğrencinin hangi konuda zorlandığını belirlemeye çalışın. Sorunun konu eksikliği mi, çalışma düzeni mi, dikkat mi yoksa başka bir güçlük mü olduğu önemlidir.

Doğru Öğretmeni Seçin

Öğretmenin alan bilgisi kadar öğrenciyle kurduğu iletişim de önemlidir. Öğretim biçiminin öğrencinin yaşına, akademik seviyesine ve öğrenme hızına uygun olması gerekir.

Çocuğun Görüşünü de Alın

Çocuğun istemediği yoğun bir özel ders programının uygulanması, özellikle zaten yoğun bir okul programı varsa, derslere yönelik isteksizliği artırabilir. Program hazırlanırken öğrencinin görüşünün alınması önemlidir.

Programı Gereğinden Fazla Yoğunlaştırmayın

Okuldan sonra arka arkaya özel derslerle doldurulan bir program, çocuğun dinlenme, oyun, sosyal yaşam ve fiziksel aktivite için ihtiyaç duyduğu zamanı azaltabilir.

Akademik destek ile çocuğun günlük yaşamındaki diğer ihtiyaçlar arasında denge kurulmalıdır.

Özel Ders mi, Dikkat Sorunu mu?

Bazı ebeveynler çocuklarının konuları anlamadığını düşünerek özel ders desteğine yönelirken asıl güçlük dikkati sürdürme, yönergeleri takip etme veya başladığı işi tamamlamada olabilir.

Çocuk çalışmak istediği halde sık sık dikkati dağılıyor, başladığı görevi tamamlamakta zorlanıyor veya benzer güçlükler okulda da gözleniyorsa dikkat süreçlerinin ayrıca değerlendirilmesi düşünülebilir.

Dikkat değerlendirmesinde kullanılan uygulamalardan biri hakkında ayrıntılı bilgi için MOXO Dikkat Testi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Özel Ders mi, Çocuk Danışmanlığı mı?

Bu iki destek aynı amaca hizmet etmez. Özel ders temel olarak akademik öğrenmeye ve ders içeriğine odaklanır. Çocuk danışmanlığında ise çocuğun duygusal, davranışsal ve aile ilişkileriyle bağlantılı yaşadığı güçlükler ele alınabilir.

Ders çalışmama davranışına yoğun kaygı, özgüven güçlüğü, okula gitmek istememe, aile içi çatışmalar veya belirgin davranış değişiklikleri eşlik ediyorsa yalnızca akademik desteğe odaklanmak yeterli olmayabilir.

Çocuklarla yürütülen çalışmalar hakkında bilgi için İstanbul Çocuk Psikoloğu sayfamızı; oyun temelli çalışmalar hakkında bilgi için Oyun Temelli Çocuk Danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Özel Ders Almak Faydalı mı?

Özel ders, öğrencinin ihtiyacı doğru belirlendiğinde akademik öğrenmeyi destekleyen seçeneklerden biri olabilir. Özellikle belirli bir derste konu eksikliği bulunan veya birebir anlatıma ihtiyaç duyan öğrenciler için yararlı olabilir.

Ancak çocuğun yaşadığı güçlük motivasyon, dikkat, kaygı veya ders konusunda yaşanan aile içi çatışmalarla ilişkiliyse yalnızca özel ders vermek sorunun temel nedenini ortadan kaldırmayabilir.

Bu nedenle özel ders kararında temel soru “Çocuğun daha fazla ders alması gerekiyor mu?” değil, “Çocuğun şu anda hangi desteğe ihtiyacı var?” olmalıdır.

Özel Ders Hakkında Sık Sorulan Sorular